Górny Śląsk • 1918–1922

W skrócie

POWSTANIA Śląskie

1919 • 1920 • 1921

Górny Śląsk w latach 1919–1922.

Powstańcy uczestniczą we mszy polowej. W tle samochód pancerny. Dokładne miejsce i dzień nie są ustalone w wykorzystanym opisie.
Msza polowa podczas III powstania · 1921Narodowe Archiwum Cyfrowe / Wikimedia Commons · Pochodzenie
1919
Ilustracja AI: ochotnicy przy prowizorycznej barykadzie na przemysłowej ulicy, w świetle latarni.
Ilustracja AI · wyobrażona scena

I Powstanie Śląskie

Pierwsze powstanie wybuchło w sierpniu 1919 roku, po strajkach i wydarzeniach przed kopalnią w Mysłowicach. Powstańcy nie zdołali pokonać niemieckich sił.

Czytaj rozdział
1920
Ilustracja AI: ochotnicy przy ceglanej bramie fabrycznej i mieszkańcy przemysłowego miasta.
Ilustracja AI · wyobrażona scena

II Powstanie Śląskie

W sierpniu 1920 roku powstańcy domagali się rozwiązania niemieckiej policji bezpieczeństwa. Walki doprowadziły do utworzenia polsko-niemieckiej Policji Plebiscytowej.

Czytaj rozdział
1921
Ilustracja AI: patrol ochotników wśród drzew przy torach kolejowych, we mgle o świcie.
Ilustracja AI · wyobrażona scena

III Powstanie Śląskie

Powstanie rozpoczęło się w nocy z 2 na 3 maja 1921 roku. Korfanty chciał wpłynąć na podział regionu, zanim alianci ustalą granicę.

Czytaj rozdział

Górny Śląsk po wojnie

Po 1918 roku Polska i Niemcy spierały się o przyszłość regionu. Dla jego mieszkańców był to także spór o pracę, bezpieczeństwo i przynależność.

Język używany w domu nie przesądzał o narodowej identyfikacji ani o głosie oddanym w plebiscycie. Część mieszkańców posługiwała się polszczyzną lub śląskimi odmianami mowy, a zarazem opowiadała się za Niemcami. Więzi regionalne, religijne i rodzinne mogły nakładać się na polskie lub niemieckie poczucie przynależności.

Źródła do tego fragmentu
Poznaj region
20.03.1921

Głosowanie, które nie zakończyło konfliktu.

Plebiscyt

Miejsca powstań

Wybierz miejscowość, żeby zobaczyć związane z nią wydarzenia. Rok pozwala zawęzić wybór.

Otwórz mapę

Fotografie i dokumenty

Archiwalne zdjęcia uczestników i dokument dotyczący przygotowań do plebiscytu.

Ciężki karabin maszynowy Maxim wz. 1908 podczas III powstania. Opis archiwalny wskazuje Odrę, nie ustala konkretnego stanowiska.
Stanowisko karabinu maszynowego nad Odrą · 1921Narodowe Archiwum Cyfrowe / Wikimedia Commons · Pochodzenie
List w sprawie akcji plebiscytowej na Górnym Śląsku, Strona 1
List w sprawie akcji plebiscytowej na Górnym Śląsku · 11 sierpnia 1920 r. (opis katalogowy)Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce, 701-001-058-187 / Wikimedia Commons · Pochodzenie
Portret opublikowany w czasopiśmie „Światowid”, nr 35 z 1939 r. Fotograf i dokładna data wykonania nieznani.
Wojciech Korfanty · przed 1939 r.Światowid 35/1939 / Jagiellońska Biblioteka Cyfrowa / Wikimedia Commons · Pochodzenie
Archiwum

Czytaj dalej

Przebieg wydarzeń 1918–1922Uczestnicy i przywódcy powstańPodział Górnego ŚląskaPomnik Powstańców Śląskich w KatowicachPowstania śląskie w skrócieŹródła i bibliografia

Źródła i opracowania

Każde ważne twierdzenie prowadzi do źródła. Niepewne daty, rozbieżne liczby i braki w materiale oznaczamy wprost.

O stronie